Aby ukończyć studia wyższe i uzyskać wykształcenie oraz tytuł zawodowy (magistra, inżyniera, licencjata, doktora), należy przygotować pracę dyplomową, czyli dzieło o charakterze naukowym, w którym zgłębi się metodami naukowymi jakiś problem i wysunie wnioski, tezy rozwijające dorobek w danej dziedzinie.

Praca magisterska jest pisana przez studentów studiów jednolitych magisterskich albo studiów uzupełniających (II stopnia), natomiast praca licencjacka przygotowywana jest przez osoby kończące studia I stopnia (licencjackie).

Wszystkie prace dyplomowe powstają pod kierunkiem i nadzorem profesorów, ewentualnie doktorów (potrzebna jest na to zgoda dziekana). Po przygotowaniu, czyli napisaniu, wydrukowaniu, oprawieniu, praca dyplomowa jest rejestrowana w dziekanacie na przynajmniej 10 dni przed wyznaczonym lub zaproponowanym terminem jej obrony.

Następnie prace magisterskie albo prace licencjackie wędrują do recenzentów, których wyznaczają promotorzy. Recenzenci oceniają utwór pod wieloma względami i proponują ocenę, która jest uwzględniana przy wystawianiu końcowej oceny za pracę.

Zanim jednak absolwent dostanie dyplom, czeka go jeszcze obrona pracy magisterskiej, czyli ostatni egzamin na studiach, w trakcie którego student odpowiada na trzy pytania (po jednym ze specjalizacji, ogólnej wiedzy przekazanej na studiach i z zakresu przygotowanej analizy naukowej).